Java Nedir? Ne İşe Yarar ve Nasıl Başlanır?

Java, 1995 yılında Sun Microsystems tarafından duyurulan, nesne yönelimli ve genel amaçlı bir programlama dilidir. Bugün Oracle tarafından yönetilen Java; kurumsal yazılımlarda, Android uygulamalarında, bankacılık sistemlerinde ve büyük ölçekli sunucu uygulamalarında yaygın olarak kullanılır. Bu yazıda Java’nın ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve ilk programınızı nasıl yazacağınızı öğreneceksiniz.

Java’nın Temel Özelliği: Bir Kez Yaz, Her Yerde Çalıştır

Java kaynak kodu doğrudan makine koduna çevrilmez. Önce bytecode adı verilen ara bir biçime derlenir. Bu bytecode, JVM (Java Virtual Machine) tarafından çalıştırılır. Windows, Linux ve macOS için ayrı JVM’ler bulunduğundan aynı derlenmiş program farklı sistemlerde çalışabilir.

JDK, JRE ve JVM Farkı

• JVM: Bytecode’u çalıştıran sanal makinedir.
• JRE: JVM ve gerekli kütüphaneleri içeren çalışma ortamıdır.
• JDK: JRE’ye ek olarak derleyici (javac) gibi geliştirme araçlarını içerir. Program yazmak için JDK kurmanız gerekir.

Kurulum ve Kontrol

Güncel bir JDK sürümünü (örneğin Oracle JDK veya OpenJDK dağıtımlarından biri) kurduktan sonra terminalde şu iki komutu çalıştırın:

java -version
javac -version

İkisi de bir sürüm numarası döndürüyorsa kurulum tamamdır.

İlk Java Programı

Merhaba.java adında bir dosya oluşturun:

public class Merhaba {
    public static void main(String[] args) {
        System.out.println("Merhaba Dünya");
    }
}

Kodun anlamı şöyledir:

• public class Merhaba bir sınıf tanımlar. Dosya adı, public sınıfın adıyla aynı olmalıdır.
• public static void main(String[] args) programın giriş noktasıdır. Java çalışmaya buradan başlar.
• System.out.println() ekrana yazı yazar ve satır sonuna geçer.

Derleme ve Çalıştırma

javac Merhaba.java
java Merhaba

İlk komut Merhaba.class adında bytecode dosyası üretir. İkinci komut bu dosyayı JVM üzerinde çalıştırır. Dikkat: java komutuna dosya uzantısı yazılmaz.

Değişkenler ve Veri Türleri

Java statik türlü bir dildir. Her değişkenin türünü baştan belirtmeniz gerekir:

int yas = 30;
double boy = 1.75;
boolean ogrenciMi = false;
String isim = "Yunus";

Python’dan farklı olarak yanlış türde değer atamaya çalışırsanız program derleme aşamasında hata verir. Bu, hataları erken yakalamanıza yardımcı olur.

Koşul ve Döngü

int puan = 72;

if (puan >= 50) {
    System.out.println("Geçtiniz");
} else {
    System.out.println("Kaldınız");
}

for (int i = 1; i <= 5; i++) {
    System.out.println(i);
}

Java’da bloklar süslü parantezlerle belirlenir ve her komut noktalı virgülle biter.

Sonraki Adımlar

Temelleri öğrendikten sonra sırayla diziler, metotlar, sınıflar ve nesneler, kalıtım, arayüzler ve koleksiyonlar konularına geçin. Bir geliştirme ortamı kullanmak işinizi kolaylaştırır. IntelliJ IDEA, Eclipse ve VS Code bu iş için yaygın seçeneklerdir. Her konuda küçük bir program yazarak ilerlemek, öğrenmenin en sağlam yoludur.