Git Nedir? Sürüm Kontrolüne Sıfırdan Giriş

Git, dosyalarınızdaki değişiklikleri zaman içinde kaydeden bir dağıtık sürüm kontrol sistemidir. Linus Torvalds tarafından 2005 yılında Linux çekirdeğinin geliştirilmesi için yazılmıştır. Bugün yazılım projelerinin büyük çoğunluğunda kullanılır.

Git Neden Gerekli?

Bir proje üzerinde çalışırken dosyanın proje_son.zip, proje_son2.zip, proje_son_gercek.zip gibi kopyalarını tutmuş olabilirsiniz. Git bu işi düzenli yapar:

• Her değişiklik, açıklamasıyla birlikte kaydedilir.
• Herhangi bir eski sürüme dönebilirsiniz.
• Birden fazla kişi aynı projede çakışmadan çalışabilir.
• Yeni özellikleri ana koddan ayrı dallarda (branch) deneyebilirsiniz.

Git ile GitHub aynı şey değildir. Git bilgisayarınızda çalışan araçtır. GitHub ise Git depolarını internette barındıran bir hizmettir.

Kurulum ve İlk Ayar

Git’i git-scm.com adresinden indirip kurun. Sonra terminalde sürümü kontrol edin:

git --version

Kim olduğunuzu bir kez tanımlamanız gerekir. Her kayıtta bu bilgi kullanılır:

git config --global user.name "Yunus Kaytan"
git config --global user.email "ornek@mail.com"

İlk Depo (Repository)

Bir klasör oluşturup içine girin ve Git’i başlatın:

mkdir ilk-proje
cd ilk-proje
git init

git init klasörün içinde gizli bir .git dizini oluşturur. Git’in tüm kayıtları orada tutulur.

Dosya Ekleme ve Kaydetme

Bir dosya oluşturun, örneğin notlar.txt. Durumu görmek için:

git status

Dosya “izlenmeyen” (untracked) olarak görünür. Önce hazırlık alanına ekleyin, sonra kaydedin:

git add notlar.txt
git commit -m "İlk not dosyası eklendi"

Burada üç aşama vardır:

1. Çalışma klasörü: Dosyaları düzenlediğiniz yer.
2. Hazırlık alanı (staging): git add ile hangi değişikliklerin kaydedileceğini seçtiğiniz yer.
3. Depo: git commit ile kalıcı kayıt yaptığınız yer.

Tüm değişiklikleri tek seferde eklemek için git add . kullanılır.

Geçmişi Görmek

git log

Her kayıt için benzersiz bir kimlik (hash), yazar, tarih ve açıklamayı görürsünüz. Daha kısa bir görünüm için:

git log --oneline

Değişiklikleri İncelemek

git diff

Bu komut, henüz hazırlık alanına eklenmemiş değişiklikleri satır satır gösterir.

İyi Bir Commit Mesajı

Mesajınız ne yaptığınızı kısaca anlatsın. “düzeltme” gibi belirsiz mesajlar yerine “Giriş formunda boş şifre kontrolü eklendi” gibi açık mesajlar yazın. Aylar sonra geçmişe baktığınızda bu fark çok işe yarar.

Sonraki Adımlar

Temelleri öğrendikten sonra git branch, git merge, git clone, git push ve git pull komutlarına geçin. Böylece GitHub ile çalışmaya hazır olursunuz.