K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Yaz\u0131l\u0131mlar (Malware) i\u00e7in k\u0131saca veri \u00e7almak, eri\u015fim kontrollerini atla\u00admak veya bir sisteme zarar vermek i\u00e7in kullan\u0131labilecek herhangi bir koddur denile\u00adbilir. A\u015fa\u011f\u0131da birka\u00e7 yayg\u0131n k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m t\u00fcr\u00fc vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n
Casus Yaz\u0131l\u0131m (Spyware): <\/strong>Bu k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m, kullan\u0131c\u0131y\u0131 izlemek ve casusluk yapmak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Casus yaz\u0131l\u0131mlar genellikle etkinlik izleyicileri, tu\u015f vuru\u00ad\u015fu toplama (key logger) ve veri yakalama i\u00e7erir. G\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in, casus yaz\u0131l\u0131mlar genellikle g\u00fcvenlik ayarlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir. Casus yaz\u0131l\u0131m\u00adlar genellikle me\u015fru yaz\u0131l\u0131mlarla veya Truva atlar\u0131 ile hedef sisteme bula\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Reklam destekli yaz\u0131l\u0131m (Adware): <\/strong>Reklamlar\u0131 otomatik olarak sunmak i\u00e7in tasar\u00adlanm\u0131\u015ft\u0131r. Adware genellikle yaz\u0131l\u0131m\u0131n baz\u0131 s\u00fcr\u00fcmleriyle y\u00fcklenir. Baz\u0131 reklam yaz\u0131\u00adl\u0131mlar\u0131 yaln\u0131zca reklam yay\u0131nlamak i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r, ancak reklam yaz\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131n casus yaz\u0131l\u0131mlarla gelmesi de yayg\u0131nd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Bot: <\/strong>Bir bot, genellikle \u00e7evrimi\u00e7i olarak harekete ge\u00e7mek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 bir yaz\u0131l\u0131md\u0131r. \u00c7o\u011fu bot zarars\u0131z olsa da, k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 botlar\u0131n artan kul\u00adlan\u0131m\u0131 botnetlerdir. Botnetler (bot a\u011f\u0131) sald\u0131rgan taraf\u0131ndan sa\u011flanan komutlar\u0131 sessizce beklemek \u00fczere programlanan botlarla (zararl\u0131 yaz\u0131l\u0131m bula\u015fm\u0131\u015f bilgisa\u00adyar) doludur. Genellikle lisansl\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 k\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lan yaz\u0131l\u0131mlar ayr\u0131ca bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 bir botnetin par\u00e7as\u0131 haline de getirir. Botnet a\u011f\u0131ndaki bilgisayarlar DDoS sald\u0131r\u0131s\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131labilir. Yani siz fark\u0131nda olmadan bir su\u00e7 a\u011f\u0131n\u0131n par\u00ad\u00e7as\u0131 olursunuz.<\/p>\n\n\n\n Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 (Ransomware): <\/strong>Bu k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m, bir bilgisayar sistemini veya i\u00e7indeki dosyalar\u0131 bir \u00f6deme yap\u0131l\u0131ncaya kadar esir etti\u011fi i\u00e7in bu ismi alm\u0131\u015ft\u0131r. Fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 genellikle bilgisayardaki verileri kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan bilinmeyen bir anah\u00adtarla \u015fifreleyerek \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Scareware: <\/strong>Bu kullan\u0131c\u0131y\u0131 korku temelli belirli bir eylemi yapmaya ikna etmek i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bir t\u00fcr k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Scareware, i\u015fletim sistemi diyalog pencerelerini and\u0131ran a\u00e7\u0131l\u0131r pencereler a\u00e7ar. Bu pencereler, sistemin risk alt\u0131nda ol\u00addu\u011funu bildiren veya normal \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6nmek i\u00e7in belirli bir program\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00admesini gerektiren sahte mesajlar iletir. Ger\u00e7ekte, hi\u00e7bir sorun tespit edilmemi\u015ftir ve aksine kullan\u0131c\u0131 s\u00f6z konusu program\u0131 y\u00fcr\u00fctmeyi \u00fczere kabul ederse ve temizlerse, sisteme k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m bula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Rootkit: <\/strong>Bu k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m, bir arka kap\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in i\u015fletim sistemini de\u00ad\u011fi\u015ftirmek \u00fczere tasarlanm\u0131\u015ft\u0131r. Sald\u0131rganlar daha sonra bilgisayara eri\u015fmek i\u00e7in bu arka kap\u0131y\u0131 kullan\u0131rlar. \u00c7o\u011fu rootkit, ayr\u0131cal\u0131k y\u00fckseltme ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve sistem dosyalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in yaz\u0131l\u0131m g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131ndan yararlan\u0131r. Ayr\u0131ca, root\u00adkit\u2019lerin sistem adli t\u0131p ve izleme ara\u00e7lar\u0131n\u0131 modifiye etmeleri ve bunlar\u0131n tespit et\u00admelerini zor hale getirmeleri de yayg\u0131nd\u0131r. Genellikle, rootkit bula\u015fm\u0131\u015f bir bilgisayar formatlanmal\u0131 ve i\u015fletim sistemi yeniden y\u00fcklenmelidir.<\/p>\n\n\n\n Vir\u00fcs: <\/strong>Bir vir\u00fcs, genellikle me\u015fru programlara ekli olan k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir bir koddur. \u00c7o\u011fu vir\u00fcs, son kullan\u0131c\u0131 aktivasyonunu gerektirir ve belirli bir zamanda veya tarihte etkinle\u015ftirilebilir. Vir\u00fcsler zarars\u0131z olabilir ve basit\u00e7e bir resim g\u00f6stere\u00adbilir veya verileri de\u011fi\u015ftiren veya silenler gibi y\u0131k\u0131c\u0131 olabilirler. Vir\u00fcsler ayr\u0131ca alg\u0131la\u00admay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in mutasyona u\u011frayacak \u015fekilde programlanabilir. \u00c7o\u011fu vir\u00fcs art\u0131k USB s\u00fcr\u00fcc\u00fcler, optik diskler, a\u011f payla\u015f\u0131mlar\u0131 veya e-posta ile yay\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Truva at\u0131 (Trojan): <\/strong>Truva at\u0131, istenen operasyonun k\u0131l\u0131\u011f\u0131na girerek k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 operasyonlar yapan k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131md\u0131r. Bu k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 kod, onu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran kul\u00adlan\u0131c\u0131n\u0131n ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 kullan\u0131r. \u00c7o\u011fu zaman, Truva atlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc dosyalar\u0131nda, ses dosyalar\u0131nda veya oyunlarda bulunur. Bir Truva at\u0131, bir vir\u00fcsten farkl\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc kendisini y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir olmayan dosyalara ba\u011flar.<\/p>\n\n\n\n Solucanlar (Worm): <\/strong>Solucanlar, a\u011flardaki g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak is\u00adtismar ederek kendilerini kopyalayan zararl\u0131 kodlard\u0131r. Solucanlar genellikle a\u011flar\u0131 yava\u015flat\u0131r. Bir vir\u00fcs \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir ana bilgisayar program\u0131 gerektirirken, solu\u00adcanlar kendi ba\u015flar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fabilirler. \u0130lk enfeksiyondan ba\u015fka, art\u0131k kullan\u0131c\u0131 kat\u0131l\u0131\u00adm\u0131n\u0131 gerektirmez. Bir bilgisayara enfekte olduktan sonra, solucan a\u011f \u00fczerinden \u00e7ok h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde yay\u0131labilir. Solucanlar benzer desenleri payla\u015f\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n Solucanlar, internetteki en y\u0131k\u0131c\u0131 sald\u0131r\u0131lardan sorumludur. 2001 y\u0131l\u0131nda Kod K\u0131r\u00adm\u0131z\u0131 solucan\u0131 658 sunucuyu etkilemi\u015ftir. 19 saat i\u00e7inde, solucan 300.000\u2019den fazla sunucuya bula\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n Ortadaki Adam (Man-In-The-Middle (MitM)): <\/strong>MitM, sald\u0131rgan\u0131n kullan\u0131c\u0131n\u0131n bilgisi olmadan bir cihaz \u00fczerinde kontrol sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Bu eri\u015fim seviye\u00adsiyle, sald\u0131rgan, kullan\u0131c\u0131n\u0131n hedefledi\u011fi yere ula\u015fmadan \u00f6nce kullan\u0131c\u0131 bilgilerini yakalayabilir ve de\u011fi\u015ftirebilir. MitM sald\u0131r\u0131lar\u0131 finansal bilgileri \u00e7almak i\u00e7in yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Sald\u0131rganlara MitM yetenekleri sa\u011flamak i\u00e7in bir\u00e7ok k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m ve teknik vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Man-In-The-Mobile (MitMo): <\/strong>Ortadaki adam sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n bir varyasyonu olan MitMo, bir mobil cihaz \u00fczerinde kontrol\u00fc ele ge\u00e7irmek i\u00e7in kullan\u0131lan bir sald\u0131r\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Enfekte oldu\u011funda mobil cihaza, kullan\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan hassas bilgileri sald\u0131rganlara g\u00f6ndermek i\u00e7in talimat verilebilir. MitMo yeteneklerine sahip bir istismar \u00f6rne\u011fi olan ZeuS, sald\u0131rganlar\u0131n kullan\u0131c\u0131lara g\u00f6nderilen 2 ad\u0131ml\u0131 do\u011frulama SMS mesajlar\u0131n\u0131 sessizce yakalamas\u0131na izin veriyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" K\u00f6t\u00fc Ama\u00e7l\u0131 Yaz\u0131l\u0131mlar (Malware) i\u00e7in k\u0131saca veri \u00e7almak, eri\u015fim kontrollerini atla\u00admak veya bir sisteme zarar vermek i\u00e7in kullan\u0131labilecek herhangi bir koddur denile\u00adbilir. A\u015fa\u011f\u0131da birka\u00e7 yayg\u0131n k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m\u2026<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":440,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-575","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/575","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=575"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/575\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":576,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/575\/revisions\/576"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/440"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yunuskaytan.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}